PTP – INICJATYWY I INFORMACJE

Walne Zgromadzenie Delegatów Polskiego Towarzystwa Psychologicznego

Walne Zgromadzenie Delegatów PTP Odbędzie się w dniach 30 listopada - 2 grudnia 2018, w Ośrodku Szkoleniowym Fundacji ETOH w Warszawie. Wybrane zostaną nowe władze Towarzystwa na kadencję 2019 - 2021.

Następne trzy lata PTP

Adam Tarnowski, Wiceprzewodniczący PTP

Szanowne Koleżanki, Szanowni Koledzy,

Zaangażowałem się w działalność PTP dość nagle 3 lata temu, i obecnie, przy wsparciu Warszawskiego Oddziału Terenowego, zdecydowałem się kandydować na Przewodniczącego Towarzystwa. Występując w tej roli, powinienem przedstawić Państwu program. Na taką deklarację, jak rozumiem, powinny składać się odpowiedzi na cztery pytania:

  • Co działa świetnie? (i czego nie dotykać, bo można zepsuć)
  • Co działa gorzej? (i wymaga zmiany, chociaż w efekcie może popsuć się jeszcze bardziej)
  • Co stanowi naszą szansę rozwoju? (i jakie procesy społeczne i gospodarcze powinniśmy bacznie obserwować przygotowując się do poprawy sytuacji zawodu - oraz Towarzystwa)
  • Co stanowi potencjalne zagrożenie? (i jak mu zapobiec lub zminimalizować skutki, jeśli są nieuchronne).

PTP w sytuacji braku Izby (a do niedawna również związków zawodowych) zmuszone było zajmować się szerokim zakresem zadań. Warto uświadomić sobie, w jakich zadaniach prowizorycznie zastępujemy Izbę, a jakie zadania są i pozostaną naszymi własnymi działaniami. Zastępując Izby dbamy o jednoznaczne ustalanie kryteriów prawa do wykonywania zawodu, promocji uprawnień zawodowych- a z drugiej strony procedur kontroli jakości pracy psychologa. Samodzielnie dbamy o promocję naukowo sprawdzonych procedur diagnostycznych i terapeutycznych (udzielając certyfikatów i patronatów), opiniujemy zgodność przepisów prawnych i praktyki społecznej z wiedzą psychologiczną. Inne działania na rzecz środowiska są ważne i powinny być wspierane, jednak nie są kluczowe.

Co działa świetnie?

To, co wiąże się z jakością pracy psychologa.

Sąd Koleżeński i certyfikacja. To są nasze największe skarby. Dają pewność, że skomplikowane sprawy zawodowe na poziomie rozstrzygnięć jednostkowych, uznawania kompetencji, jakości kształcenia, weryfikacji jakości pracy zawodowej, nie rozmywają się w tradycyjnym „to zależy” i „z drugiej strony”. Komisje i sądy oceniają ze wszystkich stron, sprawdzają od czego zależy i – sprawdziwszy- podejmują decyzje. Nie ma w Polsce drugiej instytucji równie wiarygodnej w tym zakresie. Mam nadzieję, że upowszechnienie EuroPsy sprawi, że to, co Towarzystwo potrafi w zakresie uznawania kompetencji specjalistycznych, stanie się normą również w uznawaniu kompetencji podstawowych.

System i standardy EuroPsy. Warto wyjaśnić przy okazji nieporozumienie. EuroPsy jest nie tylko certyfikatem, ale przede wszystkim systemem kształcenia i dochodzenia do samodzielności zawodowej i następnie specjalizacji. Jego założenia są podobne do Ustawy (samodzielność zawodową daje pięć lat studiów o ustalonym standardzie, następnie rok stażu i ocena opiekuna). Niezależnie czy poszczególne osoby są zainteresowane zdobywaniem samego certyfikatu czy też nie, system kształcenia i rozwoju uważam za wart promocji.

Co działa gorzej?

Wizerunek.

Zdecydowanie i koniecznie do zmiany jest nasza strona internetowa. Powinna zapewniać miejsce dla oficjalnych komunikatów i stanowisk, wyszukiwanie informacji o psychologach dla poszukujących klientów oraz, w części dostępnej po zalogowaniu, zawierać informacje dla członków, w tym aktualne protokoły z posiedzeń władz, komunikaty sądu koleżeńskiego, dyskusje nad projektami prawnymi i wszelkie informacje wewnętrzne. Należy też stworzyć system płatności online, obejmujący składki i inne opłaty. Konieczna jest również w mojej opinii zmiana Biura. Jeśli na Stawkach nie uda się uzyskać lepszych warunków (niestety, zapewne nie) należy na najlepszych możliwych zasadach przenieść się do innych pomieszczeń Uniwersytetu Warszawskiego (w pobliżu przyszłej siedziby Wydziału Psychologii).

Komunikacja.

Cała potrzebna wiedza i niezbędne kompetencje do rozwiązania wszelkich problemów polskiej psychologii na pewno znajdują się w naszym Towarzystwie. Jedynym problemem jest odnalezienie właściwych osób i zapytanie ich o radę. I co więcej, przekonanie ich, że warto się zaangażować. Dlatego powinniśmy zorganizować zespoły eksperckie, które będą mogły opiniować nowe akty prawne, ustalać ważne kierunki zaangażowania, podejmować i wspierać inicjatywy w sprawach zawodowych i społecznych. Rola Zarządu powinna maleć na każdym szczeblu, a jako jego główne zadanie widzę przekazywanie informacji. Po pierwsze dla Członków i Klientów o miejscach w których znajdą wsparcie w swoich problemach, po drugie na zewnątrz o opartych na dowodach opiniach środowiska psychologów.

Transparentność.

Towarzystwo tworzą jego członkowie. Wnoszą nie tylko składki ale coś o wiele większego - zaangażowanie i zaufanie. Dlatego wszystko, co dzieje się na poziomie władz Towarzystwa, zarówno kwestie finansowe, jak i opiniowanie dokumentów i formowanie stanowisk, oraz dyskusje na tematy interesujące członków powinno być jawne. Oznacza to sygnalizowanie kwestii na forum oraz udzielanie szczegółowych informacji. Wszelkie wyjątki (np. procesy negocjacji) mogą być jedynie czasowe i pod warunkiem zobowiązania do wyjaśnienia ich w przyszłości. Wspieranie działalności zawodowej, w tym indywidualnej praktyki. Towarzystwo wypracowuje wskazówki dla psychologów prowadzących działalność gospodarczą (np. w zakresie RODO), ale pomoc ta nie jest jeszcze wystarczająca.

Finanse i zatrudnienie.

Zarobki wszystkich osób funkcyjnych, jak również ogólne kwoty przeznaczane na wynagrodzenia pracowników, wartość i zakres umów cywilnoprawnych powinny być udostępniane zainteresowanym osobom - a zatem wszystkim członkom Towarzystwa, którzy maja prawo do informacji co dzieje się z ich majątkiem powierzonym władzom Towarzystwa. Ponieważ działamy w niełatwych warunkach zmieniających się przepisów, zarówno finansowych jak i w zakresie prawa o stowarzyszeniach, konieczne jest w mojej opinii przeprowadzanie profesjonalnego zewnętrznego audytu po każdej kadencji Zarządu. Wnioski z Audytu powinny być dostępne dla wszystkich zainteresowanych.

Statut.

Statut nie zabezpiecza wielu istotnych kwestii. Opisana w nim struktura władz nie jest efektywna (nie zabezpiecza transparentności finansowej i komunikacji), również inne kwestie wymagają gruntownego przemyślenia. Należy wspólnie wypracować nowe rozwiązania. Do czasu uchwalenia zmian Zarząd nie powinien otrzymywać żadnego wynagrodzenia. Zmiany w statucie muszą być przeprowadzone szybko, ale rozważnie, prawdopodobnie w ciągu roku konieczne będzie zwołanie Nadzwyczajnego Walnego Zebrania.

 

Co jest szansą?

Zapotrzebowanie na psychologię.

Świat dookoła jest coraz mniej przewidywalny, zmieniają się reguły i instytucje, kultura i relacje międzyludzkie ewoluują coraz szybciej. W tym świecie nietrudno się zagubić, co sprawia że psychologia będzie coraz bardziej potrzebna. Zarówno przedsiębiorstwa i organizacje jak indywidualni klienci będą potrzebowali psychologii. Psychologowie z kolei, aby sprostać wyzwaniom będą musieli podnosić kwalifikacje. Prawdopodobnie upowszechnią się nowe zjawiska (np. terapia przez Internet, a nawet realizowana przez zautomatyzowane systemy komputerowe, terapia z wykorzystaniem wirtualnej rzeczywistości). Polskie Towarzystwo Psychologiczne musi, realizując swoją misję dbania o poziom wykonywania zawodu rozpoznawać te zjawiska, włączyć ofertę szkoleń, nauczyć się oceniać ich jakość i rekomendować najlepsze rozwiązania i praktyki.

Konkurencja.

Niewątpliwie żadna dziedzina psychologii praktycznej nie jest (ani nie powinna być) zmonopolizowana. Oprócz oferty PTP pojawiają się i będą pojawiać nowe certyfikaty terapeutyczne i diagnostyczne, nowe wydawnictwa testowe oraz nowe zrzeszenia. Towarzystwo nie powinno starać się o dominację swoich instytucji. Powinno natomiast tworzyć instytucje wzorcowe, oraz organizować fora wymiany doświadczeń i dobrych praktyk. Towarzystwo powinno podjąć próbę zorganizowania spotkania, i kontynuacji forum współpracy wszystkich poważnych stowarzyszeń certyfikujących psychoterapeutów. Dobrym wzorcem ujednolicającym w pewnym stopniu proces uzyskiwania certyfikatów może być system certyfikacji EuroPsy w zakresie psychoterapii. Raz jeszcze podkreślam, nie chodzi o uzyskiwanie tego certyfikatu, ale wypracowanie zgody co do minimów programu niezbędnego do uzyskania certyfikacji psychoterapeutycznej, oraz jej utrzymania. Drugim obszarem wymagającym współpracy różnych podmiotów są testy psychologiczne. Dotychczasowe próby stworzenia forum dyskusji o testach miały charakter bardzo ekspercki, nie uwzględniający aspektów rynkowych. Funkcjonująca Międzynarodowa Komisja ds. Testów (International Test Commision) działa na innej zasadzie- głównymi współpracującymi podmiotami są wydawcy testów. Podobne forum, zrzeszające polskich wydawców zarówno testów stricte psychologicznych jak i funkcjonujących w obszarze organizacji i biznesu, może odegrać ważną rolę w ustalaniu akceptowanych standardów i dbałości o jakość na tym rynku. Warto podjąć próbę organizacji takiego forum.

Krajowe Ramy Kwalifikacji.

System ram kwalifikacji jest ważnym elementem porządkującym polski rynek pracy w wielu obszarach, również psychologii. Obowiązkiem Polskiego Towarzystwa Psychologicznego jest dążenie do właściwego uporządkowania kwalifikacji związanych z zawodami psychologicznymi (przy czym powinniśmy się kierować realizmem, doceniając kwalifikacje osób kończących pokrewne kierunki studiów, i nie przeceniając faktu ukończenia studiów psychologicznych).

Konieczność kształcenia i podnoszenia jakości pracy.

Psychologowie w naszej mało przewidywalnej rzeczywistości potrzebują wiedzy i zdają sobie z tego sprawę. Polskie Towarzystwo Psychologiczne poprzez sieć międzynarodowych i krajowych kontaktów naukowych i praktycznych może i powinno dostarczać wiedzy w formie szkoleń, konferencji szkoleniowych warsztatów i wydawnictw. Rozbudowany program Partner może być ofertą skoordynowanej promocji szkoleń i wymiany doświadczeń podmiotów prowadzących taką działalność.

Co jest zagrożeniem?

Wiele opisanych wyżej zjawisk można traktować zarówno jako szansę- jak i zagrożenie. Mam nadzieję, że mądrą aktywnością można wykorzystać trendy do rozwoju, nie tracąc z oczu ich niebezpiecznych aspektów. Dwa zjawiska są jednak zagrożeniami wymagającymi rozpoznania i skoordynowanego działania, które trudno traktować jako szansę rozwoju.

Luki w prawie (brak realnej ochrony tytułu zawodowego).

Patowa sytuacja obowiązującej, ale nie wdrożonej Ustawy o Zawodzie Psychologa i Samorządzie Zawodowym Psychologów przeciąga się już tak długo, że trudno orzec czy będą warunki do przełomu. Z pewnością należy o tym przypominać i być gotowym do wykorzystania ewentualnych szans. Oprócz Ustawy funkcjonują również rozporządzenia szczegółowe, regulujące pracę psychologów i potrzebne kwalifikacje w poszczególnych obszarach psychologii szkolnej, klinicznej, pracy i sądowej. Ten zestaw rozporządzeń stanowi jedyną realną, obowiązującą obecnie gwarancję prawnej ochrony psychologii i konieczne jest monitorowanie zmian mogących go naruszyć.

Duża podaż usług, brak kontroli kwalifikacji.

Zapotrzebowanie na usługi psychologiczne jest przyczyną pojawiania się niskiej jakości ofert pomocy psychologicznej, testów oraz szkoleń. Obok konkurencji profesjonalistów (która jest zjawiskiem zasadniczo zdrowym) mamy do czynienia z działaniami, które czasem w dobrej, a czasem wręcz w złej wierze, oparte są na dezinformacji i nie spełniają żadnych sensownych standardów.

Zadaniem Towarzystwa  jest spójna polityka informacyjna, przekazująca instytucjom i społeczeństwu wiedzę czym jest profesjonalna psychologia, i jak znaleźć usługi na dobrym poziomie. Taka informacja nie może sprowadzać się do promocji Towarzystwa i związanych z nim podmiotów, musi obejmować szeroki krąg psychologów, firm i stowarzyszeń traktujących wykonywanie usług psychologicznych poważnie. Drugim celem jest pomoc w znalezieniu pomocy prawnej dla osób poszkodowanych.

Podsumowując, mam wrażenie że powyższych działań nie da się wykonać ani siłami Biura, ani nawet całego Zarządu Głównego. Jeśli nie znajdą się osoby zbierające informacje, projektujące i realizujące działania- pozostaniemy w defensywie, ograniczając działania do certyfikatów i patronatów, wysyłając cykliczne protesty i przypomnienia w sprawie Ustawy.

 Koleżanki i Koledzy,

Jeśli opisane wyżej działania wydają się Wam dobre i celowe - zróbmy to. Napiszcie opinie, zgłoście o czym chcecie dyskutować i w co się włączyć. Wtedy to zrobimy.

Link do ankiety

 

DLACZEGO WARTO NALEŻEĆ DO POLSKIEGO TOWARZYSTWA PSYCHOLOGICZNEGO?

Korzyści indywidualne: 

  • Merytoryczne wsparcie w przypadku potrzeby odwołania się do standardów uprawiania zawodu psychologa.
  • Korzystania z wypracowywanych przez Towarzystwo zasad i reguł zawodowych obowiązujących w różnych dziedzinach działalności psychologów.
  • Uzyskiwanie potwierdzenia własnych kompetencji i umiejętności zawodowych w postaci rekomendacji, licencji lub certyfikatów, m.in.:
    • licencja psychoterapeutyczna
    • licencja dla psychologów prowadzących badania osób starających się o zezwolenie na broń,
    • rekomendacje do prowadzenia grupowego treningu dla celów edukacyjnych,
    • rekomendacje w zakresie stosowania i interpretacji określonych testów uprawniające do samodzielnego szkolenia psychologów w posługiwaniu się tymi testami.
  • Ulgowe opłaty przy uczestniczeniu w szkoleniach i konferencjach organizowanych przez Towarzystwo.
  • Obniżkę opłat za prenumeratę czasopism wydawanych przez Towarzystwo - Nowiny Psychologiczne i Przegląd Psychologiczny.
  • Rozstrzyganie sporów między członkami Towarzystwa

Korzyści środowiska:

  • Czuwanie nad pracami legislacyjnymi dotyczącymi zawodu psychologa ( ustawa o zawodzie psychologa, rozporządzenia do ustaw, w których wymieniany jest psycholog i jego usługi).
  • Ochrona narzędzi i metod pracy psychologa.
  • Czuwanie nad etyką zawodową.
  • Tworzenie standardów uprawiania zawodu.
  • Reprezentowanie psychologów w organizacjach międzynarodowych.
  • Reprezentowanie środowiska w Komitecie Nauk Psychologicznych PAN, oraz na zjazdach, konferencjach itp.
  • Możliwość integracji psychologów z różnych środowisk i wymiana doświadczeń zawodowych.

Jak zostać członkiem Polskiego Towarzystwa Psychologicznego
www.ptp.org.pl