CZASOPISMA

Przegląd Psychologiczny

Od roku 1999 współwydawcami Przeglądu Psychologicznego są: Polskie Towarzystwo Psychologiczne i Towarzystwo Naukowe Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego

Numer 2 z 2018 roku będzie numerem tematycznym: Doświadczanie zdarzeń traumatycznych. Redaktorami numeru tym razem będą: Nina Ogińska-Bulik oraz Zygfryd Juczyński. Zapraszamy do zamawiania numeru! http://www.kul.pl/rok-2018,art_78589.html

  • Nina Ogińska-Bulik, Zygfryd Juczyński - Poznawcze przetwarzanie traumy – polska adaptacja the Cognitive Processing of Trauma Scale 

Celem artykułu jest przedstawienie wyników badań dotyczących właściwości psychometrycznych polskiej adaptacji the Cognitive Processing of Trauma Scale – CPOTS, służącej do oceny poznawczego przetwarzania traumy. Badaniami objęto 640 osób w wieku 19-73 lata (M=32,00, SD=12,72), które doświadczyły różnych zdarzeń traumatycznych.  57% badanych stanowiły kobiety, 43% mężczyźni. Przeprowadzona analiza czynnikowa potwierdziła 5-czynnikową strukturę skali. Najwięcej wyjaśnia czynnik Porównywanie w dół (33% wariancji), najmniej – Rozwiązanie/akceptacja (6,1% wariancji). Rzetelność polskiej wersji CPOTS jest zadowalająca. Współczynniki alfa Cronbacha wynoszą od 0,56 do 0,89, a stabilność bezwzględna (test-retest) od 0,65 do 0,82. Ujemne powiązania pozytywnych strategii radzenia sobie (Porównywanie w dół, Pozytywna restrukturyzacja poznawcza oraz Rozwiązanie/akceptacja) oraz dodatnie negatywnych (Żal, Zaprzeczanie) z objawami PTSD, potwierdzają trafność narzędzia. Skala Poznawczego Przetwarzania Traumy może być przydatnym narzędziem, zarówno w badaniach naukowych, jak i w praktyce klinicznej, zwłaszcza do śledzenia zmian w trakcie terapii.

  • Nina Ogińska-Bulik, Magdalena Kobylarczyk - Skala Wpływu Zdarzeń dla Dzieci – SWZ-D-13 – polska adaptacja The Children’s Impact of Event Scale - CRIES-13

Celem artykułu jest przedstawienie wyników badań dotyczących właściwości psychometrycznych polskiej adaptacji The Children’s Impact of Event Scale – CRIES-13, przeznaczonej do oceny objawów stresu pourazowego (PTSD). W badaniach uczestniczyło 503 nastolatków (247 dziewcząt i 256 chłopców) w wieku 10-18 lat (M=14,71, SD=2,39), którzy doświadczyli różnego rodzaju zdarzeń traumatycznych. Przeprowadzona analiza czynnikowa potwierdziła 3-czynnikową strukturę skali. Wyróżnione 3 czynniki, tj. intruzja, unikanie oraz pobudzenie, wyjaśniają łącznie 56,2% wariancji. Rzetelność polskiej wersji CRIES-13 jest zadowalająca. Współczynnik alfa Cronbacha dla całej skali wynosi 0,89, a stabilność bezwzględna (test-retest) 0,71. Wyniki polskiej wersji CRIES-13 korelują dodatnio z intensywnością doświadczonej traumy, objawami PTSD – mierzonymi Skalą Wpływu Zdarzeń przeznaczonej dla dorosłych, ruminacjami i strategiami radzenia sobie opartymi na unikaniu. Skala jest przeznaczona głównie dla celów badawczych, ale może być także wykorzystywana w praktyce.

  • Zygfryd Juczyński, Paulina Rosińska, Mateusz Zatorski, Magdalena Durlik, Olga Tronina, Konsekwencje psychologiczne transplantacji narządów: objawy i uwarunkowania

Transplantacje narządów pozwalają chorym ludziom na dalsze życie. Dla wielu jest to również okazja do dokonania pozytywnych zmian w percepcji siebie i w relacjach z innymi. U innych, doświadczenia związane z przebiegiem procedury transplantacyjnej i stała obawa o odrzucenie przeszczepu sprzyjają pojawieniu się objawów typowych dla zaburzeń po stresie traumatycznym (PTSD). Celem przeprowadzonych badań była ocena psychologicznych skutków transplantacji i próba wyznaczenia predyktorów zmian, zarówno pozytywnych, jak i negatywnych. Badaniami objęto 90 osób po przeszczepieniu nerki lub wątroby (M wieku = 49,5; SD = 14,4). W doborze zmiennych oparto się na modelu rozkwitu O’Leary i Ickovic. Zastosowano standaryzowane narzędzia pomiaru, tj.: PETS, PCL-5, OLQ-13, PANAS oraz F-SOZU. Pozytywne zmiany dostrzega 80% badanych, z kolei 9% ujawnia PTSD. Wyniki pozwalają na wyznaczenie predyktorów dla PTSD w postaci negatywnego afektu oraz poczucia zrozumiałości (SOC). Głównymi wyznacznikami zmian są emocje negatywne powiązane z transplantacją i wynikające z utrzymującego się zagrożenia życia. W rezultacie brak jest wystarczających przesłanek do wystąpienia zmian poekstatycznych.

  • Maja Lis-Turlejska, Izabela Kaźmierczak, Psychologiczne konsekwencje wojny: rozwój i kierunki badań

Przedstawiony tekst dotyczy obszernej obecnie i szybko rozwijającej się dziedziny badań i interwencji terapeutycznych dotyczących ofiar wojen. Początkowo zainteresowanie skutkami wojny ograniczało się do żołnierzy biorących udział w walkach. Później jednak w związku z postępem w sposobie rozumienia zaburzeń psychicznych i ich leczenia zaczęto badania również nad cywilami, którzy znaleźli się na terenach objętych wojną. Celem tego artykułu jest przedstawienie jak doszło do rozwoju i jakie są obecnie kierunki badań na temat traumy wojennej i jej psychicznych konsekwencji.

  • Nina Ogińska-Bulik, Zygfryd Juczyński, Maja Lis-Turlejska, Dorota Merecz-Kot, Polska adaptacja PTSD Check List for DSM-5 – PCL-5. Doniesienie wstępne (ss.5)

Celem artykułu jest przedstawienie wstępnych wyników badań dotyczących właściwości psychometrycznych polskiej adaptacji PTSD Checklist for DSM-5 – PCL-5 – nowego narzędzia przeznaczonego do oceny objawów stresu pourazowego (PTSD) u dorosłych. Analizy przeprowadzono na wynikach uzyskanych od 1220 osób (55% stanowili mężczyźni)) w wieku 17-83 lat (M=39,7, SD=16,8), które doświadczyły różnego rodzaju zdarzeń traumatycznych.  Przeprowadzona analiza czynnikowa potwierdziła 4-czynnikową strukturę skali. Wyróżnione 4 czynniki, tj. intruzja, unikanie, negatywne zmiany w procesach poznawczych i emocjonalnych oraz pobudzenie i reaktywność wyjaśniają łącznie 56% wariancji. Rzetelność polskiej wersji PCL-5 jest bardzo dobra. Współczynnik alfa Cronbacha dla całej skali wynosi 0,96, a stabilność bezwzględna (test-retest) 0,89. Wyniki polskiej wersji PCL-5 korelują znacząco z wynikami Skali Wpływu Zdarzeń, co potwierdza trafność adaptowanego narzędzia. PCL-5 umożliwia tymczasowe rozpoznanie PTSD. Skala może być wykorzystywana w badaniach naukowych, jak i w praktyce.

 

Od roku 2017 Przegląd Psychologiczny jest wydawany w dwu wersjach językowych – polskiej i angielskiej. W związku z tym istnieje możliwość nadsyłania tekstów również w języku angielskim.

Reaktywacja Nowin Psychologicznych

Maja Filipiak

Jeszcze w tym roku kalendarzowym planowane jest ukazanie się pierwszego, po reaktywacji, numeru Nowin Psychologicznych. Czasopismo ukazywać się będzie pod  zmienioną nazwą Nowiny Psychologiczne. Diagnoza.

Nowiny Psychologiczne. Diagnoza

Nowiny Psychologiczne to czasopismo PTP wydawane przez PTP od 1981 roku. Początkowo jako dwumiesięcznik, następnie jako kwartalnik. Pierwsze numery redagowali Jerzy Mellibruda i J. Bakanacz. Wieloletnim redaktorem naczelnym, w tym redaktorem ostatnich wydanych numerów była Anna Strzałkowska. W czasopiśmie ukazywały się przede wszystkim artykuły związane z praktyką psychologiczną, ale także recenzje książek, informacje o konferencjach, szkoleniach i działaniach PTP.

Przez ostatnie kilka lat Zuzanna Toeplitz, jako nowy redaktor naczelny, podejmowała działania mające doprowadzić do reaktywacji czasopisma. Opracowano na nowo koncepcję czasopisma. Nowe numery miały ukazywać się pod rozszerzonym tytułem: Nowiny Psychologiczne. Diagnoza. Ostatecznie jednak Zuzanna Toeplitz zrezygnowała z funkcji redaktora. W połowie 2017 roku Zarząd Główny PTP powołał na stanowisko redaktora Maję Filipiak. W lutym 2018 roku podczas posiedzenia komisji finansowej PTP władze PTP podjęły decyzje o sfinansowaniu w 2018 roku podstawowych prac niezbędnych do reaktywacji czasopisma, w efekcie w marcu 2018 roku ponownie ruszyły prace nad reaktywacją Nowin. Obecnie zespół redakcyjny tworzą: prof. dr hab. Grażyna Krasowicz-Kupis (UMCS, Lublin, Sekcja Diagnozy PTP), dr Ewa Goryńska (Uniwersytet Warszawski), dr Beata Mańkowska (Uniwersytet Gdański), dr Agata Potapska (Sekcja Diagnozy PTP, Poradnia Psychologiczna w Puławach), dr Piotr Zieliński (Wojskowy Instytut Medycyny Lotniczej w Warszawie) oraz Bartosz Zalewski (Uniwersytet SWPS, Sekcja Diagnozy PTP). Prace zespołu koordynuje Maja Filipiak (Sekcja Diagnozy PTP, Uniwersytet SWPS). Do końca czerwca zespół opracował podstawowe wytyczne dotyczące tekstów, jakie będą ukazywały się na łamach czasopisma. W Nowinach ukazywać się będą recenzowane artykuły dedykowane przede wszystkim psychologom praktykom zajmującym się na co dzień zadaniami diagnostycznymi. Będą to m.in. teksty przeglądowe, studia przypadków, rekomendacje dotyczące narzędzi diagnostycznych, teksty komentujące złożone uwarunkowania praktyki diagnostycznej w różnych obszarach, a także teksty teoretyczne, czy recenzje książek.

Na okres wakacyjny zaplanowane są:

  • prace nad powstaniem internetowej strony sprzedażowej czasopisma, która  zawierać będzie informacje o bieżących numerach oraz – stopniowo także o numerach w ubiegłych lat. Każdy numer czasopisma będzie można kupić zarówno w wersji elektronicznej jak i papierowej.
  • prace nad kompletowaniem zawartości merytorycznej pierwszych, po reaktywacji, numerów czasopisma.

Wszystkie osoby potencjalnie zainteresowane współpracą w zakresie przygotowywania tekstów do kolejnych numerów Nowin zapraszamy do kontaktu z redakcją!

Prosimy o wiadomości na adres: nowinypsychologiczne.diagnoza@gmail.com